Giới thiệu một số phương pháp học tập

Thảo luận trong 'Các thuyết tâm lý học' bắt đầu bởi cayChanh, 1/2/16.

  1. cayChanh

    cayChanh Moderator Staff Member

    Tham gia ngày:
    24/11/14
    Bài viết:
    271
    MBTI:
    ISFJ
    ( Bài viết không hoàn toàn là bài tóm tắt. Tớ có thêm thắt vài quan điểm cá nhân với những thông tin các tác giả cung cấp. Mấy cuốn sách đều là sách mượn ở thư viện nên các bạn thông cảm vì tớ không nhớ mấy tên mấy quyển sách với đường link đó :D. Vì là tớ copy paste nó ra file văn bản về máy tính. Nên thông cảm cho vụ nguồn nhá. Tuy nhiên tớ có ghi từ tiếng anh trong dấu ngoặc(). Các bạn có thể lên google search mấy từ đó là ra cả đống nếu các bạn muốn tìm hiểu thêm)

    Về phương pháp học hay kỹ thuật học tập chắc các bạn cũng nghe nhiều rồi, nếu không đọc sách thì cũng có rất nhiều bài báo từ hay đến dở nói đến việc học tập ví dụ như "làm sao học một lần nhớ luôn", "làm sao học ít hiểu nhiều" hay "công thức bí mật để đạt điểm cao" ... . Nếu bạn đang tìm kiếm một trong những phương thức bí mật như trên thì rất tiếc bài viết không thể cung cấp cho điều đó, vì chính tớ cũng không biết :d. Bài viết sẽ cung cấp cho bạn ý tưởng và một số cái gọi là "phương pháp" hi vọng có thể giúp bạn một chút cho cái sự học.
    Nhấn mạnh, sự hiệu quả phụ thuộc vào 2 nhân tố: Thời GianSự Nhận Thức. Chính vì thế mà về quan điểm cá nhân, những bài báo "lá cải" về học tập tớ nghĩ không đáng tin tưởng. Thứ nhất, những bài báo đó không thỏa mãn yêu cầu về thời gian (tớ không tin vào công thức đầu tư ít thời gian mà lại nhớ lâu). Thứ hai là nhận thức, bài báo không hề biết gì về bạn sao dám khẳng định những kỹ thuật học đó sẽ có tác dụng với bạn.

    Một vấn đề nan giải với người học ở mọi lứa tuổi chắc các bạn đều biết đó là vấn đề về "điểm" hay học để lấy điểm cao. Đúng là có những siêu nhân có thể hiểu bài rất nhanh và luôn đạt điểm cao cũng như hiểu bài rất kỹ. Bài viết sẽ tạm thời loại bỏ mấy thành phần này và giả sử bạn không nằm trong số siêu nhân đó.
    Học lấy điểm có thể mang lại cho một số động lực để học nhưng điểm hạn chế của nó là người học sẽ hạn chế, giảm thiểu rủi ro trong quá trình học tập và nghiên cứu. Cũng như người học sẽ bị tác động tâm lý tiêu cực sau khi phạm lỗi, và kết qủa là họ chọn phương pháp an toàn và một trong những phương pháp điển hình được rất nhiều học sinh, sinh viên lựa chọn đó là phương pháp "tóm tắt copy bài giảng" (reviewing) (" cô giáo cấp 3 ngày xưa cũng bắt lớp tớ học theo phương pháp này, nghĩ lại thấy ... :v, nghề nhà giáo đâu dễ nhỉ ").

    Động lực học tập: là tính hữu ích tại thời điểm lên người khác, mà đặc biệt là môi trường xung quanh. Đây cũng giải thích học lấy điểm thời điểm cấp 3 chẳng hạn sẽ cho bạn một số động lực như tớ nói ở trên vì nó có tác động đến môi trường xung quanh, bạn bè, thầy cô, gia đình ai cũng nói thế. Cho đến khi những tác động đó hết thì đương nhiên động lực cũng hết. Nói thật về động lực học tập thì tớ cũng chưa hiểu. Nhưng cá nhân thì tớ thấy phương pháp "concept mapping" và phương pháp "Vee diagram" giúp nâng cảm hứng học tập khá tốt. Các bạn thử tìm hiểu xem có hợp với mình không: "concept mapping" and "Vee diagram" in education

    Rồi lan man quá ta vào phần chính nhé. Phương pháp:
    những phương pháp này được đánh giá khi sử dụng độc lập. Ở đây chúng ta sẽ không bàn đến kết hợp các phương pháp với nhau

    Bắt đầu bằng một số phương pháp "cùi bắp" nhưng được sử dụng khá rộng rãi ( nói đùa chút :D )

    1. Đọc đi đọc lại (Rereading)
    Nghe quen hem. Tớ bỏ qua cái này nhé.

    2. Gạch chân, tô bút dạ (underlining, hightlightning)

    3. Ôn tập, Tóm tắt, (reviewing vs sumarization)
    Phương pháp tóm tắt này có hiệu quả với những người đã tốt với khả năng tóm tắt, nếu không nó sẽ trở thành không khác gì copy-paste.


    4. Tưởng tượng hình ảnh, hoặc mindmap
    Ồ tớ để ý thấy rất nhiều cuốn sách nói về phương pháp này. Cuốn "tôi tài giỏi, bạn cũng thế" có lẽ kẻ đi đầu truyền bá công thức này và nhận được hưởng ứng nhiệt tình của giới trẻ........ Phương pháp hình ảnh được cho là kém hiệu quả với việc đọc sách nói chung, hơn thế nữa vẽ ra hình ảnh làm giảm đi sự hiệu quả của phương pháp này. Vì thế dùng mindmap để ghi nhớ là điều cẩn phải xem xét cẩn thận. Những người viết sách đang đặt tham vọng doanh số bán sách nặng hơn lợi ích người học.
    Điểm sáng của phương pháp này là có sự hiệu quả trong việc "nghe giảng", "nghe sách nói"

    5. Ghi nhớ bằng cách tưởng tượng, hình tượng hóa (Mnemonic)
    Cũng được nhiều sách nói đến. Phương pháp chuyển số, sự kiện thành hình ảnh rồi liên kết với nhau thành 1 câu chuyện. Cuốn sách "tôi tài giỏi..." cũng dạy bạn luôn về phương pháp ( quả là cuốn sách hay phải không các bạn :v )
    Phương pháp ghi nhớ liên tưởng có tác dụng với ghi nhớ ngắn hạn (short term memory) nhưng nó cho thấy sự kém hiệu quả ở ghi nhớ dài hạn (long term memory). Hơn nữa phương pháp gặp khó khăn khi phải ghi nhớ những định lý, lý thuyết, định nghĩa. Nguy hiểm hơn, phương pháp này bị cho là kém hơn cả phương pháp học vẹt trong việc ghi nhớ dài hạn (long term)

    Tại sao những phương pháp trên được cho là kém hiệu quả? Thứ nhất, nó gây cảm giác bí bách không có sự mở rộng, không có sự tự do. Thứ hai, đơn giản là vì người học không phải suy nghĩ nhiều, không mất sức.


    Ok giờ đến những phương pháp được cho là hiệu quả
    Chú ý: mọi phương pháp đề cập dưới đây có 1 điểm chung. Đó là đều tập trung vào cách đặt câu hỏi. Cách đặt câu hỏi thì thường có 2 cách chính:
    1. Đặt câu hỏi trực tiếp: tại sao A? tại sao B? như thế nào để C? D làm cái gì?

    2. Đặt câu hỏi liên kết so sánh: A và B khác nhau như nào? C hỗ trợ cho D như nào? Nếu không có C thì D sẽ như thế nào?
    3. Vân vân. Các bạn có tự phát triển cách đặt câu hỏi cho riêng mình

    Tiếp tục với phương pháp:

    6. Đào sâu (Elaborationn)
    Tập trung vào câu hỏi “tại sao” là chính. Phương pháp thường có yêu cầu kiến thức đã có về đối tượng.
    Phương pháp này được kết hợp với phương pháp “tự giải thích” (self-explanation).
    Sự khác nhau của phương pháp “đào sâu” và phương pháp “tự giải thích” là phương pháp “tự giải thích” được dùng trong lúc học và dùng để tiếp cận kiến thức mới, trong khi phương pháp “đào sâu” được dùng sau khi học và dùng để mở rộng kiến thức


    7. Đánh giá (Evaluation)
    Đưa ra nhận xét về bài kiểm tra, bài về nhà, hay bất cứ bài tập nào được giao (đang nói với mấy bạn còn đang trong trường học, đặc biệt là cấp 3) Nếu bạn là ông thầy hay bà cô thì bạn có ra câu hỏi kiểu này không. Nếu không thì tại sao. Ngày trước đi học tớ không có cơ hội học được phương pháp này. Hồi đó cứ “bị” dạy thế nào là nghe theo thế, không khác gì con rối. Cũng đừng nghĩ rằng thầy cô cao siêu rồi mình là cái gì mà đánh giá. Người thầy giỏi là người mong đợi được tranh luận về chủ đề ông ta giảng dạy. Nên bạn cứ đánh giá thoải mái, học cho các bạn mà. Đánh giá kiến thức cũng là cách để tránh gặp phải cái gọi là “ảo tưởng kiến thức” (illusion of knowledge)


    8. Tự kiểm tra
    Phương pháp này được đánh giá hiệu quả cao nhất trong những phương pháp được đề cập. Khoanh tròn phương án đúng cũng là 1 ví dụ về phương pháp này (multiple choices). Tuy nhiên phương pháp được cho là hiệu quả khi nó đòi hỏi câu trả lời chi tiết. Và quan trọng hơn, sự hiệu quả được tăng lên rõ rệt khi chính người học tự đặt câu hỏi cho chính mình

    9. Học đâm xuyên
    Học nhảy từ chủ đề này qua chủ đề khác. Cái này được cho là ứng dụng khá hiệu quả trong những môn học kiểu như toán. VD thay vì học hết chủ đề logarit rồi mới học lượng giác thì bạn sẽ học 1 chút logarit rồi nhảy sang lượng giác, rồi lại nhảy sang hình học...
    Phương pháp này tớ nghĩ hiệu quả khi học với những đối tượng với độ khó trung bình.

    10. Tần số ôn tập
    Muốn nhớ lâu thì nên xem lại. Nhưng xem lại như thế nào? Để việc ôn tập hiệu quả, bạn được khuyên là nên kết hợp 4 phương pháp trên (6,7,8,9) trong khi ôn tập vì ôn tập cũng là học chứ không đơn thuần chỉ là “ngắm cảnh” kiến thức.

    Để kết thúc bài viết thì tớ xin được nhắc lại cái tớ nói ở trên là sự hiệu quả = thời gian + sự nhận thức.
    Phương pháp tớ thấy hiệu quả có thể không hiệu quả với bạn. Ờm. Dù sao thì, chúc các bạn học vui. hehe :v
     
    Thế GiớiHuyên Linh thích bài này.
  2. Thế Giới

    Thế Giới Arcanist

    Tham gia ngày:
    20/3/15
    Bài viết:
    380
    MBTI:
    INTJ
    Mình nghĩ Mindmap là cách phân loại kiến thức trở nên có trật tự và ngăn nắp, như một thư viện để dễ dàng truy tìm vị trí của nó khi cần. Từ thư mục lớn lần về các thư mục nhỏ và chuyên sâu hơn, cũng đâu đến nỗi tệ nhỉ?
    Mấy cái khác thì tương đối đồng ý. Trò hình tượng hóa chủ yếu dùng trong trí nhớ ngắn hạn, dùng để đối phó thi cử là chính, chứ mình cũng cảm thấy nó hết sức nhảm nhí, vì toàn liên tưởng tới những cái vớ vẩn không liên quan tới kiến thức ban đầu.
     
    rogp10 thích bài này.
  3. dfuz6

    dfuz6 Call My Name

    Tham gia ngày:
    13/11/14
    Bài viết:
    863
    MBTI:
    INTJ
    Enneagram:
    6w5 8w9 2w3
    Bổ sung thêm 2 pp mình rút ra đc:

    1. Phương pháp liên kết thông tin: VD không nên hiểu tích phân, đạo hàm, giới hạn là 3 khái niệm riêng lẻ mà nên hiểu vì có giới hạn nên có đạo hàm nên có tích phân (có thể kết hợp pp 6 google xem tại sao lại như vậy và người ta cần 3 khái niệm trên làm gì). Như vậy thì khi bạn nhớ 1 trong 3 khái niệm bạn có thể dễ dàng tạo liên kết đến 2 cái còn lại. Việc ôn tập sẽ dễ dàng hơn.

    2. Phương pháp tìm đại ý: Bạn đọc bản văn 1 lần rồi lọc ra những tt "đại ý" , tức là có thể giải thích hoặc suy ra các tt khác bằng các phương pháp quy nạp, diễn dịch... Nó gần với phương pháp tóm tắt nhưng ko hẳn là pp tóm tắt, vì ko cần ghi lại toàn bộ thông tin trong bài/đoạn đó. Phương pháp này giúp người đọc nhìn kiến thức một cách tổng thể hơn, đỡ tốn thời gian ghi nhớ từng thông tin nhỏ lẻ và hữu dụng với các môn học cần nhiều ứng dụng phân tích chứ ko chỉ học thuộc lòng,

    3. Phương pháp học ngược: Dùng để học đối phó, nhưng hữu hiệu hơn các cách học đối phó khác. Bạn sưu tầm các bài tập có thể ra trong kỳ thi và bài chữa của chúng, đào sâu, hiểu và thử thay đổi câu hỏi để có một bài tập khác tươg tự. Thông thường các bài tập thường bám vào nội dung trọng tâm của môn học nên thông qua việc làm bài bạn cũng có thể hiểu được môn học đó cũng những nội dung gì đáng lưu tâm. Nhược điểm là bạn không thể tiếp thu các thông tin phụ thêm/nâng cao ko nằm trong bài tập được, mà đôi khi các thông tin này cũng rất quan trọng.
     
    Thế Giới thích bài này.
  4. Haru Nakano

    Haru Nakano Irrelevancia

    Tham gia ngày:
    27/11/15
    Bài viết:
    760
    Ở VN còn có cái ảo tưởng "nền khoa học cơ bản mạnh" nhờ mấy cái phương pháp học vẹt chết người nữa. Mấy cái thành tích hay giải olympic làm "bằng chứng" thực ra là nhờ kiểu học dùng mẹo để giải nhanh nhất, chứ chưa chắc đã hiểu đúng bản chất. Kết quả của kiểu giáo dục này là tạo ra mấy siêu cỗ máy giải đề, chứ ko phải học thực.

    Bổ sung thêm một kiểu học mình hay dùng là tự liên hệ/tự phản ánh. Tức là trải nghiệm lại các khái niệm thông qua các kinh nghiệm quan sát dc từ cuộc sống. Phương pháp này hữu dụng với các môn có tính trừu tượng cao, đặc lý thuyết....
     
    rogp10 thích bài này.
  5. lemming

    lemming Administrator

    Tham gia ngày:
    4/5/15
    Bài viết:
    591
    MBTI:
    ENTP
    Enneagram:
    sx/sp
    mình chả đọc kỹ được cái gì, toàn kiểu lướt lướt ít chịu tìm hiểu sâu, áng áng là được rồi, cũng hơi nguy hiểm.
    mấy phương pháp trên chúng ta dùng mãi r ấy chứ, h đặt tên chúng thôi. bộ não tự nõ khác tìm cách khai phá để nhận thức, càng động não nhiều các nơ ron thần kinh càng khỏe và kết nối mạnh, tự khắc thấy các mối liên hệ và các khả năng. tóm lại là làm MỌI CÁCH CÓ THỂ để thỏa mãn sự tò mò và trí tưởng tượng. mà sao mình chỉ có năm giác quan nhỉ?
    nhân tiện, nhìn lại thì thấy giáo dục ở đây thường làm mất khả năng đặt câu hỏi của trẻ, cảm giác mình cũng là nạn nhân :(
     
    Last edited: 2/2/16
  6. cayChanh

    cayChanh Moderator Staff Member

    Tham gia ngày:
    24/11/14
    Bài viết:
    271
    MBTI:
    ISFJ
    @lemming vấn đề là động não như thế nào. ừm đúng là cái những thời điểm chúng ta có sử dụng mấy phương pháp ấy.
    vd như là phương pháp 7 (đánh giá), cách cũ là chỉ có thầy cô chấm điểm học sinh chứ không có học sinh chấm điểm thầy cô
    phương pháp 8 (tự kiểm tra), ngày xưa cứ nghĩ càng luyện nhiều đề càng tốt.
    phương pháp 10 (ôn tập), ý niệm cũ về ôn tập tức là học thuộc lòng

    Ừm tóm lại cá nhân tớ thấy học là học khả năng đặt câu hỏi

    @Sở Hiên Nếu mindmap chỉ có tác dụng phân loại kiến thức thôi thì cũng không cần thiết đâu vì có nhiều công cụ mạnh hơn (mà nhìn mindmap rối kinh). Thời đại công nghệ thông tin bạn download phần mềm take notes về search cái là ra lun. Nếu mindmap được sử dụng như concept mapping thì sẽ là công cụ rất mạnh. Mindmap ko phải công cụ tổ chức và ghi nhớ thông tin. Tớ nghĩ ko nên cái khái niệm "học thuộc lòng mindmap". mindmap là công cụ dùng để mở rộng thông tin, liên tưởng như kiểu @cccharger nói trên.
    @Amicy dùng mindmap liên tưởng cũng học thuộc lòng được đấy :d. Hoặc xài Mnemonic cũng được nhưng với số lượng thông tin nhiều thì cũng chịu. tóm lại học thuộc lòng từng chữ thì tớ bó tay. chấp nhận trượt.

    ừ mà làm sao để ghi nhớ thông tin mà không có liên kết gì nhở? phải chăng đấy là Ne
     
    Huyên Linh thích bài này.
  7. Ngón Cạnh Ngón Trỏ

    Ngón Cạnh Ngón Trỏ Con nhà người ta

    Tham gia ngày:
    21/11/16
    Bài viết:
    123
    MBTI:
    ENTP
    Enneagram:
    3w2 so/sx
    Cảnh báo: Các phương pháp sau đây là phương pháp tự nghĩ. Đề nghị cân nhắc trước khi dùng. Người viết sẽ không chịu trách nhiệm về bất cứ hậu quả nào nên là cứ dùng đi nhé.

    -----​

    Ngoại trừ 1 số kiến thức học được trong vô thức, tôi thường học theo nhiều kiểu khác nhau. Từ cùi bắp nhất là học thuộc lòng như nhai rơm, cho đến những phương pháp cao cấp hơn như làm phản lại luận điểm đã biết (gọi nôm na thế chứ không biết tên khoa học của cái này là gì =]]) Một số kiểu ghi nhớ t hay dùng nhất:

    1. Kể chuyện
    Móc nối tất cả các kiến thức lại với nhau, tạo thành 1 câu chuyện:
    Cái này hay dùng nhất cho tiếng Anh. Việt hóa âm Anh + nghĩa Việt --> truyện. Cứ ném cho mị 1 list từ mới, mị sẽ chắp nối cho mà xem :v

    2. Quy đổi
    Tối giản, troll hóa, quy đổi tất cả các kiến thức về 1 lĩnh vực khác:

    VD1: tháp nhu cầu Maslow. Để nhớ tên cái tháp: Mát --> sờ lâu (vì mát nên mới sờ lâu) --> là một nhu cầu --> tháp nhu cầu Maslow.

    VD2:
    VD: Các kiểu quan hệ (ngày xưa mình học sách tiếng Anh, xuất bản rất lâu rồi, còn mấy cái nữa khá dài và khá lằng nhằng)
    • Market exchange - Trao đổi thị trường: có lợi ích --> Mại dâm
    + Solo exchange - Trao đổi 1 lần --> Gái đứng đường
    + Functional relationship - Quan hệ chức năng: mua bán nhiều lần, thành thói quen, dài hạn, các mặt hàng ít phải cân nhắc khi mua --> Gái gọi, gái bao​
    • Partnerships - Đối tác: Lợi ích chung (mutual benefit), có liên kết gần gũi, dài hạn --> Vợ chồng
    - Strategic partnerships - Đối tác chiến lược: Quan hệ có lợi ích dài hạn, giá trị cho tất cả các bên --> Hợp đồng hôn nhân
    - Relationship - Quan hệ --> Hôn nhân tình yêu
    + Personal relationships --> Đưa nhau đi trốn
    + Relational partnerships --> Được gia đình đồng ý​


    3. Trao đổi với người khác
    Tìm người cãi nhau về vấn đề đó. :v
    Cái này đảm bảo nhớ tới già. Nhất là đứng lên tranh luận với sếp hoặc thầy.

    4. Khác
    Có nhiều cách như là vừa viết thơ, phổ nhạc,... cũng hay dùng. Nhưng cái đấy ghi nhớ ngắn hạn thì được chứ dài hạn hơi khó.
     
    liperdodolphin thích bài này.
  8. surphi10

    surphi10 ENFP - Batman Staff Member

    Tham gia ngày:
    19/2/15
    Bài viết:
    479
    MBTI:
    ENFP
    Enneagram:
    7w8-4w3-1w9 (sx/so)
    Theo mình thì cách học của Ti khá ổn:
    - Học xong 1 thứ gì đó, chưa cần quan tâm đến việc có nhớ kiến thức đó hay không (nhớ thì tốt), cần nắm được cái cơ cấu/ý tưởng/bản chất tối thượng của nó là đc, sau đó nạp cái đó vô hệ quan điểm của bản thân (kiểu tế bào ăn nhau á). Thế là cái hệ thống lập luận/quan điểm của mình được trui rèn thêm 1 đợt, sau này gặp phải vấn đề tương tự có thể thoải mái mà suy ra được kết luận trước đó mình đã đọc mà còn không nhớ là mình đã từng đọc.

    Và để phục vụ cho thời đại loạn lạc như ngày nay, nên kết hợp thêm cách học của Ne:
    - Kết hợp các kiến thức không liên quan với nhau, lấy vấn đề của ngành này giải quyết vấn đề của ngành khác, tạo nên đột phá (cái này israel làm rất tốt, elon musk theo bài báo nào đó thì ông cũng học theo cách này)
     
    Ngón Cạnh Ngón Trỏ, liperdodolphin thích bài này.
  9. VVings

    VVings Thành viên nổi tiếng

    Tham gia ngày:
    28/12/16
    Bài viết:
    60
    MBTI:
    INFP - EII
    Cũng đồng ý với bạn, trường của mình thì top toàn INTx, XNFX dù cố gắng khá nhiều cũng không thể bằng :))
    Mà bạn là ENFP, cái bọn suốt ngày nói "đi chơi, học làm gì", cho mình hỏi tại sao ENFP chúng nó đi chơi nhiều, ít học mà điểm vẫn cao vậy?( số ít chứ ko phải tất cả).
     
  10. surphi10

    surphi10 ENFP - Batman Staff Member

    Tham gia ngày:
    19/2/15
    Bài viết:
    479
    MBTI:
    ENFP
    Enneagram:
    7w8-4w3-1w9 (sx/so)
    ^ bọn nó xạo á, có khi đang đi xe, đang chơi game nó nghĩ đến bài học :)) mà mình nghĩ một phần là do khả năng chịu rủi ro cao, chứ thường thì mình hiểu bài xong, lúc thi có thể tùy tiện làm bài theo ý hiểu đó, còn nhiều người hiểu mà không dám đặt bút xuống làm vì chưa quen dạng nữa cơ.
     
    dolphin thích bài này.

Chia sẻ trang này

XenForo Add-ons by Brivium ™ © 2012-2013 Brivium LLC.